Het proces veranderde. De schoorsteen niet. En juist daar kan het misgaan.

In gesprek met Peter van Veelen over een risico dat veel bedrijven pas ontdekken als de eerste schade zichtbaar wordt.

Een fabriek staat zelden stil. Producten veranderen, processen worden geoptimaliseerd, brandstoffen worden aangepast en installaties worden energiezuiniger gemaakt. Dat is een gezonde ontwikkeling.

Maar volgens Peter van Veelen, algemeen directeur van Bos Nieuwerkerk, wordt daarbij één onderdeel vaak over het hoofd gezien.

Niet alleen het proces verandert. De rookgassen veranderen mee.

En juist dat kan invloed hebben op de rookgasinstallatie.

Een proceswijziging lijkt afgerond. Maar is dat eigenlijk wel zo?

Peter, wat bedoel je daarmee?

“Als een proceswijziging is doorgevoerd, kijkt iedereen logischerwijs of het proces goed draait. Wordt de gewenste capaciteit gehaald? Is de kwaliteit goed? Werkt alles zoals bedoeld? Als dat klopt, voelt zo’n wijziging vaak als afgerond.”

“Maar de rookgasinstallatie is ooit ontworpen voor de omstandigheden van dat proces. Als die omstandigheden veranderen, is het verstandig om ook te bekijken wat dat betekent voor de kanalen, ventilator en schoorsteen.”

‘Het debiet is hetzelfde, dus het zal wel goed zijn.’ Is dat een logische gedachte?

“Dat is heel begrijpelijk. Maar het debiet vertelt maar een deel van het verhaal.”

“We komen regelmatig situaties tegen waarin het debiet nauwelijks verandert, terwijl de eigenschappen van het rookgas dat wel doen. Bijvoorbeeld door een andere brandstof, een gewijzigde temperatuur, meer vocht of een andere rookgassamenstelling.”

“Voor de installatie kunnen juist dát de veranderingen zijn die het verschil maken.”

Dus de grootste verandering zie je soms helemaal niet?

“Precies. Aan de buitenkant zie je vaak niets.”

“Toch kunnen de omstandigheden in de installatie heel anders zijn geworden. Er kan bijvoorbeeld condensvorming optreden waar dat voorheen niet gebeurde. Of materialen worden belast onder andere omstandigheden dan waarvoor ze oorspronkelijk zijn geselecteerd.”

“Dat betekent niet automatisch dat er een probleem ontstaat. Maar het kan wel gevolgen hebben voor de prestaties of de levensduur van de installatie.”

Waarom wordt die koppeling tussen proces en rookgasinstallatie zo weinig gemaakt?

“Omdat de wijziging plaatsvindt in het proces. Daar ligt dus ook de aandacht.”

“En dat is logisch. Alleen houdt de verandering daar niet op. De rookgasinstallatie maakt onderdeel uit van hetzelfde proces. Verandert het één, dan is het verstandig om ook het andere nog eens tegen het licht te houden.”

Als je één advies zou mogen geven aan productiebedrijven, welk advies is dat dan?

“Zie een proceswijziging nooit als iets dat alleen invloed heeft op het proces zelf.”

“Stel jezelf ook de vraag: zijn de uitgangspunten waarvoor onze rookgasinstallatie ooit is ontworpen, nog steeds hetzelfde?”

“In veel gevallen is het antwoord gewoon ‘ja’. Maar als het antwoord ‘nee’ is, dan is het goed om dat op tijd te weten. Niet omdat er direct iets mis is, maar omdat je dan kunt beoordelen of de installatie nog past bij de situatie van vandaag.”

Herkent u dit? Stel uzelf dan één extra vraag.

Is er de afgelopen jaren iets veranderd aan uw proces? Bijvoorbeeld een andere brandstof, een hogere capaciteit of gewijzigde procescondities?

Vraag u dan ook af of de uitgangspunten waarop de rookgasinstallatie ooit is ontworpen nog steeds gelden. Juist die ene vraag kan helpen om verrassingen op de langere termijn te voorkomen.